۱۳ شهریور ۱۳۹۵
20 views
نظر %

استخر شنا به حجم مشخصی از آب گفته می شود که معمولاً در یک فضا با ابعاد و اندازۀ مشخص محصور شده است . آب استخرها معمولاً از منابع آب آشامیدن هستند که با اضافه کردن مواد گندزدا تصفیه شده اند.آب استخرهای شنا ممکن است از چشمه های آب گرم و یا آبهای شور هم تاًمین شوند. استخرهای شنا را معمولاً به استخرهای مصنوعی و استخرهای نیمه مصنوعی طبقه بندی می نمایند. استخرهای مصنوعی اغلب از مصالحی مانند بتون، فولاد، آلومینیوم و فایبر گلاس و دارای پوششی از ونیل می باشند. استخرها به صورت استخرهای با آب گردشی با فیلتراسیون و گندزدایی یا بندرت (اگر اجاره داده شود) فقط با گندزدایی به صورت استخرهای پر و خالی شونده یا استخرهای با جریان مداوم طراحی و بهره بردای می گردند. استخرهای شنا با آب شور باید الزامات و استانداردهای مشابه استخرهای آب شیرین را رعایت نمایند. استخرهای شنا را به صورت زیر طبقه بندی می نمایند:

استخرهای با گردش آب (Recirculating swimming pool)

در این استخرها آب توسط پمپ، از سیستم تصیفه عبور کرده و بعد از گندزدائی مجدداً به استخر برگشت داده می شود. آب از دست رفته توسط تبخیر، ریخت و پاش و پاشیده شدن آب به اطراف، و آب شستشوی معکوس صافی ها با آب تازه جایگزین می گردد. این استخرها اگر بطور مناسب بهره برداری شوند از نظر بهداشتی بهترین نوع استخرها هستند که حداکثر تعداد افراد می توانند در یک دوره زمانی در آن شنا کنند. اتلاف آب در این استخرها حداقل است و مصارف سوخت برای گرم نمودن آب نیز پائین است.

استخرهای پر و خالی شونده (fill and draw pool)

این استخرهای با آب تازه پر شده ، برای دوره زمانی مشخص مورد استفاده قرار می گیرد، سپس آب تخلیه شده، استخر تمیز می گردد و مجدداً آب گیری می شود . استفاده از این استخرهای ب خاطر مصرف زیاد آب ، مشکلات در حفظ نظافت و آلودگی آب توصیه نمی شود ودر بعضی از کشورها استفاده از آنها ممنوع شده است.

 

استخرهای با جریان مدام آب (flow – through pool)

استخرهایی هستند که بطور مرتب جریانی از آب تازه قابل قبول، بدون تصفیه به آنها وارد می شود که این امر، باعث می گردد به همان میزان آب بصورت سرریز از استخر خارج شود. گرچه در این استخرها، آلودگی باکتریایی کاهش می یابد، ولی بطور کامل از استخر خارج نمی شود. میزان آلودگی باقیمانده در این استخرها به تعداد دفعاتی که در ۲۴ ساعت آب استخر تعویض می شود، بستگی دارد. جدول ۱ اثر ورود آب تمیز در کاهش آلودگی استخر را بدون عمل گندزدایی نشان می دهد.

 

جدول ۱ تأثیر جریان آب رقیق سازی در حذف آلودگی از استخرهای با جریان مداوم
تعداد دفعات در ۲۴ ساعت که آب استخر با آب تمیز جایگزین می شود (۱) مدت زمان جایگزینی (ساعت) T (2) آب مورد نیاز تازه به ازای هر شناگر (لیتر) Q (3) درصد آلودگی باقیمانده در استخر (۴) تعداد روزهای که آلودگی به حد مقدار نشان داده شده در ستون ۴ می رسد (۵)
۱ ۲۴ ۱۴۰۰۰ ۵۸ ۹
۲ ۱۲ ۳۵۰۰ ۱۶ ۴
۳ ۸ ۱۵۰۰ ۵ ۳
۴ ۶ ۸۵۰ ۲ ۲

 

برای مثال استخری به ابعاد ۲۰ در ۶ متر که گنجایش معادل ۲۱۰ مترمکعب آب دارد، اگر با آب حجم ۶۳۰ مترمکعب در روز تغذیه و بطوریکه در ۸ ساعت آب آن جایگزین گردد، بر طبق قانون رقیق شدن (Q = 23/5 T2) هر فرد حدود ۱۵۰۰ لیتر آب احتیاج خواهد داشت .

بنابراین با این حجم آب در هر روز ۴۲۰ نفر و درهر ساعت ۱۷ نفر می توانند از این استخر استفاده نمایند . استخرهای با جریان مداوم نیاز به حجم بالایی از آب کنترل شده تمیز دارند . هم چنین کنترل شدیدی بر تعداد شناکنندگان باید اعمال گردد . که این امر معمولاً امکان پذیر نمی باشد. بعنوان یک معیار راهنما به ازای هر شناگر د ر روز میزان آب رقیق سازی برابر ۱۵۰۰ لیتر می باشد.

  1. اهمیت بهداشتی آب استخرهای شنا

خطرات میکروبی

استخر شنا محل بسیار مناسبی برای انتقال بیماریهای پوستی و عفونی می باشد. اهمیت بهداشتی آب استخرهای شنا در رابطه با کیفیت میکروبی و شیمیایی آب می باشد. بعلت اینکه در یک مدت زمان محدود تعداد زیادی از افراد همزمان از استخر استفاده می کنند، بنابراین استخرهای شنا همیشه با مسائل و خطرات بهداشتی همراه می باشند. چنانچه اگر آب تأمینی برای استخر کاملا سالم هم باشد ، ورود حتی مقادیر جزئی باکتریهایی پاتوژن توسط شناگران ا حتمال خطر عفونت را بهمراه دارد . آب شناگاهها اگر چه به مصرف شرب نمی رسند اما در صورت تماس با بدن انسان یا بلع اتفاقی موجب انتقال بیماری به انسان می شود.

بخصوص در مواردی که آب دارای باقیمانده مواد گندزدای فعال (مانند کلر) به مقدار کافی نباشد. این خطر بیشتر می شود. از بین بیماریهای منتقله می توان به بیماریهای زیر اشاره نمود. تب تیفوئید، دیسانتری، تراخم، لیپتوسپیروزیس، انتقال کرم های حلقوی و دیگر عفونت های پوستی، شیستوزومیاریس، خارش شناگران، بیماریهای دستگاه تنفسی مثل عفونت سینوس ها عفونت گوش و گلو. باکتریهای شاخص آلودگی مدفوعی عمدتاً کلیفرم های مقاوم به حرارت می باشد ولی سایر میکروارگانیسم ها شامل سودموناس E . coli یا آئروژینوزا ،کلستریدیوم، استرپتوکوکهای مدفوعی و مایکوباکتریوم مورنیوم (عامل عفونت های پوستی) می باشند. مایکوباکتریوم مورنیوم باعث ایجاد عفونت ه ای مختلف چشم، گوش، پوست و عامل گرانولوما در افرادی که از استخرهای شنای عمومی ۱ میلی / استفاده می نمایند می گردد. این ارگانیسم در کلر باقیمانده ۵ گرم در لیتر مقاوم است . سایر عفونت های باکتریایی و ویروسی از جمله تب، ورم ملتحمه چشم در شناگران مشخص شده است. بیماریهای ناشی از ویروس ها شامل آدنوویروس ها، ویروس هپاتیت نورواک و اکو ویروس می باشد. ولی فراوانی همه گیریهای گزارش ،A شده توسط آدنوویروس ها بیشتر می باشد. علائم ناشی از آدنوویرو س ها شامل عفونت گلو، پلک ها و ناراحتی ملتحمه و حلق . در صورتیکه علائم عفونت های ناشی از سایر ویروس ها، تهوع، استفراغ ، سردرد، اسهال و تب می باشد. شیگلا و اشرشیاکلی ۱۵۷ ، دو باکتری مرتبط به هم می باشند که اخیراً همه گیری ناشی از آن در استخرهای شنا گزارش شده است . علائم عفونت با اشرشیاکلی ۱۵۷ ، شامل اسهال خونی و سندرم اورمیک همولیتیک (HUS) استفراغ و تب در بیشتر موارد است . ویژگی (HUS) کم خونی همولیتیک و نقص کلیوی حاد است و فراوانی آن بیشتر در اطفال و نوجوانان و سالخوردگان می باشد. علائم عفونت از شیگلا شامل اسهال، تب و استفراغ می باشد.

لیپتوسپیرا و لژیونلا پنوموفیلا نیز می توانند از طریق آب شناگاهها منتقل شوند.

بیماری گوارشی حاد (Acute Gastrointestinal Ilness) یا AGI از طریق آب شناگاهها انتقال می یابد . خارش پای شناگران که شیستوزومای غیر انسانی عامل آن است نیز منتقل می شود. عفونت پای ورزشکاران (Athlet’s foot) که عامل آن گونه ای قارچ تریکوفیتون (عفونت درلابلای انگشتان پا ایجاد می شود) می باشد از طریق شنا در آب آلوده منتقل می شود.

خطر بیماریهای مرتبط با پروتوزئرها در استخرهای شنا عمدتاً به دو انگل ژیاردیا و کریپتوسپوریدیوم مربوط می شود. این دو ارگانیسم دارای کیست بوده و مقاومت بالایی نسبت به شرایط نامساعد محیط و گندزداها دارند . هر دو آنها در مقادیر کم هم عفونت زا بوده و به میزان زیاد توسط افراد آلوده دفع می شوند. علائم عفونت با ژیاردیا شامل اسهال، قولنج، کاهش اشتها، خستگی و تهوع و علائم عفونت با کریپتوسپوریدیوم اسهال، استفراغ، تب و دردهای شکم ی است. ژیاردیالامبلیا بوسیله بلعیدن و فرو بردن احتمالی آب آلوده استخرهای شنا منتقل می شود. نگلریا فاولری از پروتوزوئرهائی می باشد که از آبهای آلوده و استخرهای شنا جدا شده و می تواند عامل بیماری مننگو آنسفالیت آمیبی گردد که اولین بار در سال ۱۹۶۵ در استرالیا گزارش گردید . اغلب بعد از ۴ تا ۵ روز که این آمیب به بدن وارد می شود می تواند باعث مرگ گردد. این پروتوزوئر از طریق غشاهای موکوسی به بینی وارد میشود و به سیستم اعصاب مرکزی می رسد. این بیماری بیشتر در اثر شنا کردن و شیرجه رفتن در استخرهای آب گرم در آمریکا گزاش شده است آکانتاموبا، آمیب دیگری است که سبب عفونت حاد یا مزمن ولی با شدت کمتر از نگلریا می گردد.

خطرات شیمیایی

کیفیت شیمیایی آب استخرهای شنا، مواد شیمیایی مورد استفاده در تصفیه آب استخر، مواد حاصل از واکنش این مواد، بخصوص گندزداها با مواد آلی و معدنی مو جود در آب خام و مواد آزاد شده از شناگرها مانند باقیمانده مواد پاک کننده، مواد آرایشی، ترشحات بدن شناگران (عرق، ادرار و …) از جمله مواردی است که خطرات ناشی از مواد شیمیایی را بدنبال دارد . در بخش های بعد در رابطه با مواد تولیدی ناشی از گند زدائی بحث می شود.


نویسنده مطلب alborztile

سیزده + هشت =